Khuôn đột lỗ Oval: Cấu tạo, cách chọn & bảng tra kích thước

Khuôn đột lỗ Oval là giải pháp kỹ thuật tối ưu giúp loại bỏ hoàn toàn những trở ngại về sai số trong quá trình lắp ghép kết cấu thép hiện nay. Khác với các khuôn đột lỗ khác yêu cầu độ chính xác tuyệt đối, thì thiết kế hình bầu dục của lỗ Oval cho phép bu-lông có một khoảng trượt linh hoạt để căn chỉnh dầm, kèo hoặc bản mã trên cao một cách dễ dàng mà không cần khoan lại.

Trong bài viết này, VNTECH sẽ hướng dẫn các bạn cách chọn & tra kích thước của khuôn đột lỗ Oval một cách chính xác nhất.

Nội dung bài viết

1 Khuôn đột lỗ Oval làm được gì?
2 Cấu tạo của khuôn đột lỗ Oval tiêu chuẩn
3 Các loại khuôn đột lỗ Oval thông dụng
4 Hướng dẫn chọn khuôn đột lỗ Oval chuẩn
5 Các lỗi thường gặp với khuôn đột lỗ Oval
6 FAQ về khuôn đột lỗ Oval

Khuôn đột lỗ Oval làm được gì?

Không chỉ đơn thuần là tạo lỗ dài, khuôn đột lỗ Oval đóng vai trò then chốt trong nhiều hạng mục:

– Lắp ghép kết cấu thép biến dạng:

+ Cho phép dầm thép co giãn nhiệt hoặc dịch chuyển nhẹ mà không làm đứt gãy bu-lông liên kết.

– Sản xuất thang máng cáp, giá kệ:

+ Tạo các lỗ treo đa năng, giúp người sử dụng dễ dàng điều chỉnh vị trí bắt vít mà không cần khoan mới.

– Gia công đường ray, hệ thống dẫn hướng:

+ Tạo rãnh trượt cho các chi tiết máy, giúp tăng tính linh hoạt khi vận hành.

– Lỗ thoát nhiệt thẩm mỹ:

+ Trong sản xuất vỏ tủ điện cao cấp, các cụm lỗ Oval tạo vẻ ngoài tinh tế và thoát khí tốt hơn lỗ tròn thông thường.

– Ứng dụng trong ngành đóng tàu, cầu đường:

+ Những nơi yêu cầu sự chính xác tuyệt đối nhưng cần dung sai lắp ghép trong môi trường khắc nghiệt.

Cấu tạo của khuôn đột lỗ Oval tiêu chuẩn

Khác với khuôn đột lỗ tròn có thể xoay tự do, Khuôn đột lỗ Oval yêu cầu định vị khắt khe để chày và cối luôn khớp nhau theo một hướng duy nhất.

1. Chày đột Oval (Punch)

– Đầu cắt: Có dạng hình bầu dục với 2 đầu tròn và 2 cạnh thẳng đối xứng.

– Rãnh định vị: Đây là điểm khác biệt lớn nhất.

+ Thân chày luôn có rãnh hoặc chốt định vị để đảm bảo khi lắp vào máy.

+ Chày không bị xoay tròn, tránh tình trạng đâm lệch vào mép cối.

– Vật liệu: Ưu tiên thép DC53 hoặc M2 (thép gió) để chịu được lực xé lớn tại 2 cạnh thẳng của lỗ Oval.

2. Cối đột Oval (Die)

– Lòng cối: Phải đồng tâm tuyệt đối với chày.

– Độ côn thoát phôi: Với lỗ Oval, phôi thép dài rất dễ bị kẹt.

+ Do đó, cối VNTECH được thiết kế độ côn đặc biệt ở 2 đầu bán kính để phôi rơi xuống ngay lập tức.

3. Tấm tháo phôi

– Do diện tích tiếp xúc của lỗ Oval lớn hơn lỗ tròn cùng kích thước, lực mút vật liệu rất mạnh.

– Hệ thống tháo phôi phải có lò xo đủ cứng để “nhả” tấm thép ra sau khi đột.

Các loại khuôn đột lỗ Oval thông dụng

Dưới đây là các loại khuôn đột lỗ Oval thông dụng nhất trên thị trường hiện nay:

1/ Khuôn đột lỗ Oval cho máy đột thủy lực cầm tay

– Cực kỳ phổ biến tại các xưởng gia công sắt mỹ thuật, lan can hoặc thợ thi công lắp dựng xà gồ nhẹ.

– Đặc điểm: Kích thước nhỏ, đuôi chày thường có ren vặn hoặc rãnh chốt ngang.

– Kích thước phổ biến: 9*15mm, 11*18mm, 14*20mm.

2/ Khuôn đột lỗ Oval cho máy cắt đột liên hợp

– Đặc điểm:

+ Chịu được lực ép khổng lồ từ 60 tấn đến 120 tấn.

+ Thân khuôn dày, làm từ thép DC53 hoặc SKD11 nhập khẩu để chịu xung lực cực mạnh.

– Kích thước phổ biến: 18*22mm, 22*25mm, 24*30mm (tương ứng với các dòng bu-lông M16, M20, M22).

3/ Khuôn đột lỗ Oval mặt vát

– Đặc điểm: Mặt đầu chày không phẳng mà được mài vát hình mái nhà hoặc lượn sóng.

– Cơ chế: Cắt vật liệu theo kiểu “xé dần” thay vì dập ầm một nhát, giúp giảm 30% lực xung kích.

– Lợi ích: Tiếng máy êm hơn, giảm rung chấn cho hệ thống piston và kéo dài tuổi thọ của bơm thủy lực.

4/ Khuôn đột lỗ Oval cho máy đột CNC

– Sử dụng trong các dây chuyền sản xuất vỏ tủ điện, thang máng cáp tự động hóa cao.

– Đặc điểm:

+ Thường theo chuẩn Amada (A, B, C, D Station).

+ Có hệ thống lò xo cực mạnh để đẩy phôi và nhả tấm phôi nhanh.

– Độ chính xác: Đạt mức micromet, bề mặt khuôn được mài bóng gương để tránh dính vật liệu khi chạy tốc độ cao.

>>> Các dòng máy đột dập CNC tự động:

Máy đột dập CNC tự động ER-300
Máy đột dập cơ khí bàn cấp liệu CNC J21S
Máy đột lỗ điện D-ER300 Nhanh – Mạnh – Êm ái

5/ Khuôn đột lỗ Oval siêu trường

– Loại khuôn đặc thù tạo ra các rãnh trượt dài phục vụ cho việc lắp đặt các chi tiết máy cần độ dịch chuyển lớn.

– Đặc điểm: Chiều dài lỗ lớn gấp 3-4 lần chiều rộng (Ví dụ: 10*40mm).

*Những loại này yêu cầu hệ thống dẫn hướng cực tốt để chày không bị uốn cong khi dập thép dày.

Hướng dẫn chọn khuôn đột lỗ Oval chuẩn

Việc chọn khuôn đột lỗ Oval phức tạp hơn lỗ tròn. Nếu chọn sai hoặc lắp lệch, chày sẽ “vả” vào mép cối ngay lập tức, gây mẻ dao hoặc cong trục máy.

Bước 1: Xác định tỷ lệ theo Bu-lông

Khác với lỗ tròn, lỗ Oval thường được dùng để tạo “độ rơ” cho việc lắp ghép.

– Chiều rộng: Thường lớn hơn đường kính bu-lông từ 1mm – 1.5mm.

– Chiều dài: Sẽ lớn hơn chiều rộng từ 2mm đến 10mm.

– Ví dụ: Bu-lông M16 (thân 16mm).

+ Chọn khuôn Oval size 17.5*22mm hoặc 18*25mm.

Bước 2: Chọn kiểu Chốt định vị theo dòng máy

Chày Oval không thể xoay tự do như chày tròn. Nó phải có một cái “ngàm” để giữ đúng hướng.

– Máy Nhật (Ogura, Nitto): Thường dùng chốt rãnh hoặc vát đuôi chày.

– Máy Hàn Quốc (Best Power, Modern): Thường dùng chốt định vị ngang thân chày.

– Máy Trung Quốc/Liên hợp: Thường có rãnh dọc thân (Keyway).

Bước 3: Tính toán khe hở cối cho hình Oval

– Quy tắc: Khe hở cối cho lỗ Oval nên rộng hơn lỗ tròn một chút (khoảng 12% – 15% độ dày thép).

– Ví dụ: Đột bản mã dày 12mm bằng khuôn 14*20mm.

+ Chày: 14*20mm.

+ Cối: Nên chọn 15.5*21.5mm (hở 1.5mm) để thoát phôi ngọt, không bị dính dao.

Bước 4: Chọn hướng đột (Dọc hay Ngang)

– Việc này quyết định vị trí xẻ rãnh định vị trên thân chày.

+ Nếu đặt sai hướng, khi lắp vào máy, lỗ đột ra sẽ bị xoay 90° so với ý muốn của khách hàng.

Các lỗi thường gặp với khuôn đột lỗ Oval

1/ Mẻ cạnh hoặc gãy chày đột

– Biểu hiện: Mép cắt của chày bị vỡ miếng nhỏ hoặc thân chày gãy ngang.

– Nguyên nhân:

+ Lệch chốt định vị: Chốt bị lỏng hoặc mòn khiến chày bị xoay nhẹ, khi dập xuống chày không khớp với cối và đâm vào mép cối.

+ Đột thép quá dày: Độ dày thép (t) lớn hơn chiều rộng nhỏ nhất (W) của lỗ Oval.

– Cách xử lý:

+ Luôn kiểm tra độ rơ của chốt định vị trước khi bấm máy.

+ Sử dụng khuôn thép DC53 để tăng độ dẻo dai, chống mẻ tốt hơn 30% so với thép thường.

2/ Lỗ đột bị méo hoặc không đối xứng

– Biểu hiện: Lỗ đột ra không thẳng, hai đầu bán kính tròn không đều hoặc lỗ bị xiên vẹo.

– Nguyên nhân:

+ Do ổ gá khuôn của máy đột bị rơ lắc.

+ Độ đồng tâm giữa chày và cối không chuẩn ngay từ khâu lắp đặt.

– Cách xử lý:

+ Dùng thước căn lá kiểm tra khe hở 4 phía giữa chày và cối trước khi dập thật.

+ Nếu ổ gá quá lỏng, cần gia công lại sơ-mi ổ gá.

3/ Hiện tượng kẹt phôi dài

– Biểu hiện: Phôi không rơi xuống khay, nhát đột sau đè lên phôi trước gây tiếng nổ cực lớn, có thể làm nổ cối.

– Nguyên nhân:

+ Lòng cối không có độ côn thoát phôi (thường gặp ở khuôn rẻ tiền).

+ Đột thép mạ kẽm hoặc Inox dai gây dính phôi.

– Cách xử lý:

+ Sử dụng cối có độ côn thoát phôi 2°.

+ Bắt buộc nhỏ dầu bôi trơn chuyên dụng để phôi trượt xuống dễ dàng.

4/ Bavia xuất hiện nhiều ở hai cạnh thẳng

– Biểu hiện: Hai cạnh dài của lỗ Oval có gờ thép nhọn xù xì, trong khi hai đầu tròn lại láng mịn.

– Nguyên nhân:

+ Khe hở cối ở phần cạnh thẳng không đều so với phần cung tròn.

+ Dao bị cùn không đều (thường mòn nhanh hơn ở các góc chuyển tiếp).

– Cách xử lý:

+ Mài phẳng lại mặt chày và cối.

5/ Biến dạng tấm phôi (Vênh bản mã)

– Biểu hiện: Sau khi đột lỗ Oval, tấm thép bị cong vênh, không còn phẳng để áp vào dầm.

– Nguyên nhân:

+ Lực ép quá lớn do dao cùn hoặc thiếu hệ thống tháo phôi (Stripper).

+ Đột lỗ quá sát mép tấm thép.

– Cách xử lý:

+ Mài sắc dao.

+ Nếu đột lỗ lớn trên thép dày, hãy chuyển sang dùng Chày mặt vát để xé thép từ từ, giảm áp lực làm vênh tấm.

FAQ về khuôn đột lỗ Oval

1/ Tại sao khuôn Oval hay bị mẻ chày hơn khuôn tròn?

– Trả lời: Do khuôn Oval có hướng cố định.

+ Nếu chốt định vị bị lỏng hoặc lắp lệch, chày sẽ xoay nhẹ và đâm vào mép cối gây mẻ ngay lập tức.

2/ Làm sao để chọn đúng size khuôn Oval cho bu-lông M16?

– Trả lời: Chọn khuôn có chiều rộng từ 17.5 – 18mm và chiều dài từ 22 – 25mm.

+ Size phổ biến nhất cho M16 là 18*25mm.

3/ Khe hở cối cho lỗ Oval tính thế nào là chuẩn?

– Trả lời: Khe hở tổng nên bằng 12% – 15% độ dày thép.

+ Ví dụ: Đột thép 10mm thì lòng cối phải rộng hơn chày khoảng 1.2mm – 1.5mm để thoát phôi ngọt.

4/ Tôi có thể dùng khuôn Oval đột dọc cho lỗ nằm ngang được không?

– Trả lời: Không.

+ Hướng của lỗ phụ thuộc vào vị trí rãnh định vị trên thân chày.

+ Bạn cần xác định hướng lỗ (dọc hay ngang thân thép) trước khi đặt hàng tại VNTECH.

5/ Tại sao phôi lỗ Oval hay bị kẹt trong lòng cối?

– Trả lời: Do phôi Oval dài và phẳng, dễ bị mút chặt.

+ Bạn nên dùng cối có độ côn thoát phôi 2° và bắt buộc nhỏ dầu bôi trơn thường xuyên.

6/ Khi nào cần dùng chày đột Oval mặt vát?

– Trả lời: Khi đột thép dày hoặc Inox tấm. Mặt vát giúp giảm 30% lực ép, giúp máy chạy êm, ít rung chấn và bảo vệ hệ thống thủy lực.

7/ Có thể mài lại khuôn đột lỗ Oval khi bị cùn không?

– Trả lời: Được.

+ Có thể mài phẳng mặt chày và cối khoảng 0.1 – 0.2mm.

Lưu ý mài bằng máy chuyên dụng có nước làm mát để không làm “non” thép.

8/ Cách đơn giản nhất để kiểm tra độ đồng tâm khi lắp khuôn Oval?

– Trả lời: Sau khi lắp, hãy hạ chày xuống từ từ bằng tay để xem chày có lọt khít vào lòng cối không.

Đừng để những sai lệch nhỏ trong lắp ghép làm mất đi uy tín của xưởng cơ khí mà ông đã dày công xây dựng. Sử dụng khuôn đột lỗ Oval chính là minh chứng cho sự chuyên nghiệp, thấu hiểu khách hàng và tối ưu hóa quy trình sản xuất.

Liên hệ ngay tới VNTECH để được tư vấn chi tiết về giải pháp đột dập phù hợp nhất với sản phẩm của bạn.

VNTECH - Đơn vị cung cấp máy móc gia công cơ khí chính hãng, uy tín, đa dạng về chủng loại, đáp ứng mọi nhu cầu sản xuất. Để được tư vấn chi tiết và nhận báo giá tốt nhất, quý khách vui lòng liên hệ theo thông tin bên dưới.