11 linh kiện máy tiện cần được bảo trì, bảo dưỡng định kỳ

Linh kiện máy tiện quyết định trực tiếp đến hiệu suất vận hành, độ bề bỉ và độ chính xác của toàn bộ hệ thống gia công. Nếu thiếu đi một quy trình kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ đúng cách,… việc xuống cấp sẽ nhanh chóng gây ra sai số sản phẩm, làm tăng tỷ lệ hàng lỗi và nguy hiểm nhất là dẫn đến những sự cố hỏng hóc nghiêm trọng.

Bài viết này, VNTECH sẽ liệt kê 11 linh kiện máy tiện và tần xuất bảo trì bảo dưỡng các linh kiện để tăng tuổi thọ cho hệ thống tiện gia công cơ khí của bạn.

Nội dung bài viết

1 Trục vít me bi
2 Ray trượt và băng dẫn hướng
3 Mũi chống tâm và Ụ động
4 Mâm cặp thủy lực
5 Xi-lanh đóng mở mâm cặp
6 Đài xoay dao
7 Đầu dao động
8 Hệ thống bơm dầu bôi trơn
9 Hệ thống thủy lực và bộ lọc dầu
10 Hệ thống tưới nguội
11 Băng tải gạt phoi

Trục vít me bi

Trục vít me bi là một trong những linh kiện máy tiện CNC quan trọng, có chức năng biến đổi chuyển động quay của động cơ servo thành chuyển động tịnh tiến chính xác của các trục hành trình (X, Z), quyết định trực tiếp đến độ chính xác định vị và độ lặp lại của mũi dao.

Nguy cơ xuống cấp:
- Phoi mịn, bụi bẩn bám vào rãnh bi gây trầy xước trục.
- Thiếu dầu bôi trơn làm mòn đai ốc, dẫn đến hiện tượng rơ trục làm sai lệch kích thước chi tiết gia công.
Tần suất bảo dưỡng:
- Kiểm tra bôi trơn hàng ngày.
- Kiểm tra độ rơ cơ học và vệ sinh tổng thể định kỳ mỗi 3 – 6 tháng.
Bảo trì hàng ngày:
- Lau sạch phoi vụn trên bề mặt.
- Kiểm tra lượng dầu/mỡ bôi trơn từ hệ thống bơm tự động.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Tháo vỏ chắn băng băng máy, vệ sinh sạch phớt chắn bụi đầu đai ốc.
- Bơm mỡ chuyên dụng trực tiếp.
- Dùng đồng hồ so kiểm tra, bù sai số độ rơ (nếu có).

Ray trượt và băng dẫn hướng

Đây là linh kiện giúp nâng đỡ và dẫn hướng cho bàn xe dao máy tiện di chuyển mượt mà, chính xác theo trục X, Z dưới lực cắt lớn.

Nguy cơ xuống cấp:
- Phoi bám làm trầy xước bề mặt ray.
- Phớt gạt bị rách khiến phoi chui vào trong block trượt gây kẹt con lăn.
- Thiếu dầu bôi trơn gây mòn méo băng trượt.
Tần suất bảo dưỡng:
- Vệ sinh hàng ngày.
- Kiểm tra hệ thống bôi trơn hàng tuần.
- Thay phớt gạt phoi định kỳ 6 – 12 tháng.
Bảo trì hàng ngày:
- Dùng khăn lau sạch phoi bám trên bề mặt ray trượt trước và sau ca làm việc.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Kiểm tra đường dẫn dầu xem bôi trơn có đều không.
- Thay thế các tấm phớt gạt phoi bị chai cứng hoặc rách.

Mũi chống tâm và Ụ động

Mũi tâm và ụ động là linh kiện giúp chống tâm và giữ cố định phần đuôi của các phôi dạng trục dài, ngăn hiện tượng rung lắc, võng phôi hoặc lệch tâm khi tiện tốc độ cao.

Nguy cơ xuống cấp:
- Vòng bi mũi tâm bị mòn gây dơ, sinh nhiệt cao làm đơ mũi tâm.
- Nòng ụ động bị lệch tâm so với trục chính dẫn đến tiện bị côn ngoài ý muốn.
Tần suất bảo dưỡng:
- Tra mỡ hàng tuần.
- Kiểm tra độ đồng tâm hàng tháng.
Bảo trì hàng tuần:
- Tra mỡ chịu nhiệt cao tốc vào các vú mỡ của mũi tâm xoay.
- Lau chùi nòng ụ động.
Bảo dưỡng hàng tháng:
- Dùng đồng hồ so rà lại độ thẳng hàng, đồng tâm giữa nòng ụ động và trục chính.
- Căn chỉnh lại các chốt định vị nếu bị lệch.

>>> Xem thêm: 11 thông số máy tiện cần biết khi mua máy tiện CNC

Mâm cặp thủy lực

Mâm cặp thủy lực là bộ phận kẹp giữ phôi chắc chắn bằng áp lực thủy lực, truyền chuyển động quay từ trục chính sang phôi ở tốc độ cao.

Nguy cơ xuống cấp:
- Mạt sắt, phoi bám dày trong rãnh trượt làm kẹt chấu.
- Suy giảm lực kẹp gây nguy cơ văng phôi.
- Mòn rãnh răng khiến chấu kẹp bị rơ.
Tần suất bảo dưỡng:
- Bơm mỡ 1 – 2 lần/tuần.
- Tháo rã vệ sinh tổng thể định kỳ 3 tháng.
Bảo trì hàng tuần:
- Dùng súng bơm mỡ chuyên dụng bơm trực tiếp vào các vú mỡ trên mặt mâm cặp.
Bảo dưỡng định kỳ (3 tháng):
- Tháo rời hoàn toàn các chấu kẹp.
- Dùng dầu mỡ súc rửa sạch mạt sắt tích tụ bên trong lòng mâm cặp.
- Tra mỡ mới trước khi lắp lại.

Xi-lanh đóng mở mâm cặp

Xi lanh đóng mở mâm cặp là linh kiên máy tiện tạo ra lực kéo – đẩy thủy lực tịnh tiến thông qua ống lòng để điều khiển hành trình đóng – nhả của mâm cặp.

Nguy cơ xuống cấp:
- Lão hóa phớt chặn dầu gây rò rỉ dầu thủy lực, làm sụt giảm áp suất kẹp.
- E khí trong hệ thống khiến mâm cặp kẹp – nhả bị giật, không dứt khoát.
Tần suất bảo dưỡng:
- Kiểm tra thị giác hàng ngày.
- Xả khí & kiểm tra phớt định kỳ 3 – 6 tháng.
Bảo trì hàng ngày:
- Quan sát đuôi trục chính xem có rò rỉ dầu thủy lực ra thân máy hay không.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Kiểm tra đường ống dầu xoay.
- Tiến hành xả e (xả khí tồn đọng) trong xi-lanh.
- Thay mới phớt chặn dầu ngay khi phát hiện dấu hiệu rò rỉ.

Đài xoay dao

Đài dao máy tiện là nơi lưu trữ và xoay hoán đổi tự động các vị trí dao tiện, mũi khoan một cách nhanh chóng theo chương trình lập trình.

Nguy cơ xuống cấp:
- Phoi mịn lọt vào khe hở đài xoay gây kẹt.
- Va chạm làm lệch tâm gá hoặc hỏng chốt định vị internal, dẫn đến sai số kích thước hàng loạt.
Tần suất bảo dưỡng:
- Kiểm tra dầu bôi trơn hàng tháng.
- Căn chỉnh và kiểm tra ngay khi có va chạm mạnh.
Bảo trì hàng ngày:
- Xịt rửa phoi kim loại bám ở các khe hở và khớp xoay của đài dao.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Kiểm tra, châm thêm dầu cầu bôi trơn bên trong đài dao.
- Dùng đồng hồ so rà lại độ đồng tâm của đài gá nếu máy từng bị va quẹt.

Đầu dao động

Đầu dao động là bộ phận truyền động quay độc lập cho mũi phay, mũi khoan hoặc taro ngay trên đài dao của máy tiện CNC có trục C hoặc Y.

Nguy cơ xuống cấp:
- Hoạt động ở tốc độ rất cao gây khô mỡ, bó cứng vòng bi.
- Lực cắt lớn làm rơ hệ thống bánh răng truyền động bên trong.
Tần suất bảo dưỡng:
- Bơm mỡ định kỳ sau mỗi 200 – 500 giờ máy chạy thực tế.
Bảo trì hàng ngày:
- Kiểm tra tiếng động lạ hoặc hiện tượng sinh nhiệt bất thường tại đầu gá dao khi vận hành.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Sử dụng loại mỡ cao tốc chuyên dụng để bơm trực tiếp vào ổ bi và cốt trục.
- Làm sạch mạt sắt bám ở đầu kẹp măng xông.

Hệ thống bơm dầu bôi trơn

Hệ thống bơm dầu bôi trơn là linh kiện tự động phân phối lượng dầu bôi trơn chính xác đến trục vít me bi và các ray trượt dẫn hướng theo chu kỳ.

Nguy cơ xuống cấp:
- Cặn bẩn làm tắc nghẽn các ống dẫn hoặc bộ chia dầu.
- Bơm bị lỗi hoặc cạn dầu khiến máy bị mài mòn khô nghiêm trọng, phá hủy băng máy.
Tần suất bảo dưỡng:
- Kiểm tra mức dầu hằng ngày.
- Vệ sinh và thay thế lưới lọc định kỳ mỗi 6 tháng.
Bảo trì hàng ngày:
- Kiểm tra bình chứa và châm đầy dầu bôi trơn chuyên dụng.
- Xác nhận áp suất bơm hoạt động bình thường.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Súc rửa bình chứa dầu để loại bỏ cặn lắng.
- Thay thế lưới lọc dầu mới để dòng dầu lưu thông thông suốt.

Hệ thống thủy lực và bộ lọc dầu

Hệ thống thủy lực cung cấp nguồn áp lực dầu ổn định để điều khiển mâm cặp kẹp phôi, di chuyển nòng ụ động và khóa – mở đài dao.

Nguy cơ xuống cấp:
- Dầu thủy lực bị nhiễm bẩn, đóng cặn.
- Hoặc quá nhiệt làm kẹt các van điều hướng.
- Sụt giảm áp lực gây lỏng mâm cặp nguy hiểm.
Tần suất bảo dưỡng:
- Kiểm tra hằng ngày.
- Thay lõi lọc mỗi 6 tháng.
- Thay toàn bộ dầu thủy lực sau 2000 – 4000 giờ chạy máy.
Bảo trì hàng ngày:
- Kiểm tra mức dầu và nhiệt độ dầu trong thùng chứa qua mắt thăm.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Thay thế lõi lọc dầu thủy lực đúng hạn.
- Súc rửa lòng thùng chứa.
- Thay mới dầu thủy lực khi dầu có dấu hiệu đổi màu, biến chất.

Hệ thống tưới nguội

Hệ thống tưới nguội là linh kiện máy tiện quan trọng, có tác dụng phun dung dịch làm mát áp lực cao vào vùng cắt để giảm nhiệt mảnh chip, bôi trơn bề mặt và cuốn trôi phoi ra ngoài.

Nguy cơ xuống cấp:
- Phoi mịn và váng dầu tạp lắng đọng làm nghẹt cánh bơm, cháy motor bơm.
- Nước làm mát bị thối do vi khuẩn sinh mùi khó chịu.
Tần suất bảo dưỡng:
- Vớt váng dầu, gạt phoi hằng tuần.
- Súc rửa toàn bộ hệ thống định kỳ 3 – 6 tháng.
Bảo trì hàng tuần:
- Dùng dụng cụ vớt bỏ lớp dầu tạp nổi trên bề mặt.
- Nạo bớt phoi mịn lắng ở ngăn lọc đầu tiên.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Xả cạn thùng, súc rửa sạch bùn kim loại bám đáy bình.
- Vệ sinh lưới lọc của bơm tưới nguội trước khi pha dung dịch mới.

Băng tải gạt phoi

Băng tải gạt phoi là bộ phận tự động thu gom và vận chuyển phoi kim loại sinh ra trong khoang máy ra thùng chứa bên ngoài.

Nguy cơ xuống cấp:
- Phoi cuộn dài hoặc phôi vỡ bị kẹt vào khe xích gây quá tải motor.
- Dây xích tải bị giãn, chùng dẫn đến trượt xích hoặc đứt xích.
Tần suất bảo dưỡng:
- Kiểm tra tiếng động hằng ngày.
- Tra mỡ xích và tăng xích hằng tháng.
Bảo trì hàng ngày:
- Lắng nghe tiếng xích chạy, dọn sạch các đoạn phoi lớn bị kẹt ở cửa xả trước khi khởi động máy.
Bảo dưỡng định kỳ:
- Dùng vòi xịt áp lực làm sạch mạt sắt bám sâu trong bản lề xích.
- Tra mỡ bôi trơn hệ thống nhông xích và căn chỉnh lại độ căng của băng tải.

Thực hiện đúng và đủ quy trình bảo dưỡng cho 11 linh kiện máy tiện trên sẽ triệt tiêu nguy cơ dừng máy bất ngờ và tối ưu hóa tối đa hiệu suất sản xuất. Nếu bạn đang cần tìm kiếm các gói dịch vụ bảo dưỡng máy tiện chuyên sâu, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ sư của VNTECH để được hỗ trợ kỹ thuật nhanh chóng và chuyên nghiệp nhất!

VNTECH - Đơn vị cung cấp máy móc gia công cơ khí chính hãng, uy tín, đa dạng về chủng loại, đáp ứng mọi nhu cầu sản xuất. Để được tư vấn chi tiết và nhận báo giá tốt nhất, quý khách vui lòng liên hệ theo thông tin bên dưới.